Wybuch II wojny światowej odcisnął niezatarte piętno na obliczu Polskiego Narodu. W związku z upamiętnieniem 86 rocznicy napaści hitlerowskich Niemiec na Polskę, władze gminy Skołyszyn złożyły symboliczną wiązankę kwiatów oraz zapaliły znicz pamięci przed Pomnikiem Bohaterów II wojny światowej i Ofiar terroru hitlerowskiego faszyzmu i stalinizmu.
Jednym z bohaterów był Władysław Bienias, pseudonim „Stryj”, którego życie stało się symbolem walki o wolność, niezłomności w obliczu okupacji i dramatycznych losów polskich żołnierzy po zakończeniu wojny. Urodził się w 1913 roku w Bączalu Górnym. Gdy 1 września 1939 roku Niemcy zaatakowali Polskę, miał 26 lat. Tego samego dnia został zmobilizowany i przydzielony do 1. Pułku Strzelców Podhalańskich, jednej z elitarnych jednostek Wojska Polskiego, w której pełnił funkcję strzelca wyborowego.
Już 7 września 1939 roku wziął udział w ciężkich walkach pod Szymbarkiem, gdzie polskie oddziały starały się powstrzymać natarcie wojsk niemieckich zmierzających w kierunku Nowego Sącza i Gorlic. W kolejnych dniach walczył w dolinie Ropy w Beskidzie Niskim. Bronił dorzecza Wisłoki i Sanu – kluczowych naturalnych linii obronnych, gdzie polskie jednostki prowadziły walki opóźniające w celu umożliwienia wycofania się innych oddziałów. Od 17 do 22 września brał udział w obronie Lwowa, jednego z najważniejszych miast południowo-wschodniej Polski. Miasto było w tym czasie zagrożone z dwóch stron – przez wojska niemieckie oraz sowieckie, które 17 września wkroczyły do Polski, realizując postanowienia tajnego protokołu paktu Ribbentrop-Mołotow.
Konspiracja i pomoc wysiedleńcom
Po klęsce wrześniowej Władysław Bienias nie złożył broni. Włączył się w działalność konspiracyjną jako członek Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa (PKB) – formacji powstałej w ramach Polskiego Państwa Podziemnego. Jej zadaniem była ochrona porządku publicznego na terenach okupowanej Polski. W 1944 roku, w czasie nasilonych wysiedleń prowadzonych przez Niemców na terenie Jasła i okolic, Władysław Bienias wraz z małżonką Katarzyną, przez ponad pół roku dawał schronienie wysiedleńcom.
W jego domu znalazły bezpieczne miejsce rodziny pozbawione dachu nad głową. Była to działalność niezwykle ryzykowna – za pomoc osobom ściganym przez okupanta groziła kara śmierci, często wykonywana na miejscu.
Powojenne represje – z bohatera wroga
Wojna zakończyła się w 1945 roku, ale dla wielu żołnierzy podziemia i uczestników kampanii wrześniowej nie oznaczało to końca cierpień. Nowa, komunistyczna władza, wspierana przez NKWD, rozpoczęła szeroko zakrojoną akcję zwalczania osób związanych z Polskim Państwem Podziemnym.
W 1948 roku Władysław Bienias został aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa (UB). Trafił do jednego z najcięższych więzień politycznych w regionie – na zamek w Rzeszowie. Następnie został przeniesiony do klasztoru w Nowym Wiśniczu, który po wojnie służył jako więzienie dla przeciwników nowej władzy. To jednak nie był koniec jego dramatycznych losów. W latach 1952–1953 został skierowany do przymusowej pracy w kopalni węgla na terenie obozu pracy w Jaworznie. Obóz ten był miejscem odosobnienia dla więźniów politycznych, a warunki w nim panujące były nieludzkie – wycieńczająca praca, głód i brutalne traktowanie prowadziły do śmierci wielu osadzonych.
Ostatnie lata życia i pamięć o bohaterze
Po wyjściu na wolność Władysław Bienias wrócił do cywilnego życia. Podjął pracę na cegielni w Bączalu Dolnym, uprawiał rolę. W latach 1957-1959 pomagał przy budowie murowanego kościoła w swojej parafii, jednak piętno lat represji pozostało z nim do końca.
Zmarł w 2000 roku w jasielskim szpitalu, dożywszy 87 lat. Mimo trudnych czasów, pamięć o jego życiu i poświęceniu nie zaginęła. W 2021 roku harcerze odwiedzili jego grób, oddając hołd bohaterowi. Rok później, w 2022, uczynili to także przedstawiciele służb mundurowych. Tego samego roku młodzież z liceum mundurowego w Tarnowie zrealizowała film dokumentalny poświęcony jego historii. Produkcja powstała w ramach ogólnopolskiego konkursu Instytutu Pamięci Narodowej „Żołnierze w służbie historii”. Jej celem jest upamiętnienie postaci związanych z walką o niepodległość Polski.
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy.
